maandag 3 december 2018

Een E-bike voor woon-werkverkeer: kosten en baten na 20.000 km.

Recent heeft de gebruiker deze grens overschreden en gaat ze de volgende winterperiode in. Op basis van onze monitoring kunnen weer wat vertellen over de kosten en baten, maar eerst wat andere wetenswaardigheden.

Na 3 jaar gebruik beginnen andere onderdelen te slijten; de fiets is juni een maand in reparatie geweest waarbij een een nieuw frame werd geplaatst. Blijkbaar een fabricagefout bij de trapas, waardoor de trapper en de trapas niet goed meer functioneerden. Verder ook nieuwe trappers omdat de kogeltjes vergruist waren en de boel vastliep en de voorrem werd vervangen, omdat de olieleiding niet luchtdicht bleek. Maar de batterij en de motor houden het goed, dat zijn de duurste elementen aan de fiets.


De stroomkosten zijn praktisch nihil en de onderhoudskosten vallen ons nog mee. Wat we wel opmerken is dat we zelf regulier onderhoud plegen, zoals de ketting regelmatig smeren en schoonmaken, banden op druk houden en remblokken bijstellen of vervangen. Als je dit laat doen bij de fietsenmaker bij elke alarmmelding (elke 1.500 km) dan is je voordeel snel verdampt. Wat we wel geleerd hebben dat je niet te vaak de ketting moet smeren, omdat deze dan snel zand aantrekt en zo de ketting sneller slijt.

We hebben in de afgelopen 3,5 jaar al meerdere blogs over onze monitoren geschreven. Meer informatie ook op deze website en even rondneuzen vanaf juli 2015.

donderdag 15 november 2018

117 hectare voor een zonnepark, wat zijn de alternatieven?

Recent in het nieuws dat er in Groningen een zonnepark van 117 hectare op landbouwgrond wordt gerealiseerd. Zonder er iets op aan te merken, leek het me interessant om te kijken wat de alternatieven zouden zijn. Het is waarschijnlijk financieel de beste optie op dit moment, want ze schieten als zonneparken uit de grond in dat gebied.

Zonnepark (locatie niet direct bekend)


Zonder diep op de details in te gaan blijkt dat het zonnepark de komende 15 jaren circa 1,5 TWh aan elektriciteit gaat opwekken, dat is bijzonder veel. Op dezelfde ruimte kunnen circa 25 windmolens staan, die dan ook deze opbrengst zouden kunnen behalen. De impact op de horizon is flink, maar er kan nog wel gedeeltelijk landbouw bedreven worden onder de molens.

Als dezelfde grond onderdeel wordt van een melkveebedrijf kun je er ca. 350 melkkoeien houden (3 per ha.). In 15 jaar levert dit ca. 30 miljoen liter melk, want je hebt ook jongvee etc., dus niet de volle productie van 8.000 liter per koe per jaar. Daarnaast is er natuurlijk een weidelandschap en werk voor een aantal mensen. Via mestvergisting kun je van de grasresten (mest) in 15 jaar ca. 3 miljoen m³ biogas produceren voor een WKK of opwerken tot groen (aard)gas. De koeien leveren naast melk ook vleesproducten.

Wordt er ingezet ook akkerbouw kan kun je voedsel, veevoedergewassen of gewassen voor de bio-economie telen. Er is natuurlijk vruchtwisseling noodzakelijk, maar 117 hectare is een redelijk groot areaal voor 1 bedrijf. Met mais, aardappelen of bieten praat je over ca. 75.000 ton aan producten in 15 jaar. Via vergisting is dit ca. 12 miljoen m³ biogas of 25 GWh elektriciteit, maar je kan ook 1 miljoen mensen een jaar lang elke dag een portie aardappelen (230 gram) serveren als het monocultuur zou zijn.

Een andere mogelijkheid is de aanleg van kortdurend snelgroeiend bos van 15 jaar. De eerste jaren is de opbrengst nog niet groot, maar na 15 jaar zou er toch ruim 100 ton hout per hectare te oogsten moeten zijn. Zodoende is er dan ca. 12.500 ton hout beschikbaar voor planken, vezelplaat of voor energieopwekking. Na enige droging is het in kleinschalige houtketels goed voor 5 miljoen m³ aardgasvervanging. Daarnaast is er natuurlijk 15 jaar natuurbeleving mogelijk.

Andere mogelijkheden hebben vaak een langere claim op de grond (een Center Parcs locatie is ook ongeveer 100 hectare), maar noodwoningen voor statushouders kunnen wellicht wel in 15 jaar worden afgeschreven. Via halfhoogbouw kun je makkelijk 200 woonunits per ha. plaatsen en zo op dit gebied minimaal 50.000 mensen een tijdelijke woonplek geven. Het lijkt een invasie, maar in Amsterdam is de woondruk veel hoger in nieuwbouwgebieden.

Aan elk alternatief zitten tientallen verschillende aspecten, sommige positief, sommige negatief. Hoe hoog je elk aspect waardeert en waar de prioriteiten liggen voor een regio worden door eigenaar, gemeente of overheid bepaalt. De indianen probeerden bij elke actie 7 generaties verder te kijken, maar momenteel is 15 jaar al een lange tijd. Dan zullen we zien of het zonnepark niet failliet is gegaan, want dat is de enige waarde voor de investeerders.

maandag 11 juni 2018

Van salderen naar batterij, zonPV 2.0

Nu wordt het wat minder, maar na 6 jaar kijken nog vele passanten naar het zonnedak dat ons toen al Nul Op de Meter (NOM) maakte in combinatie met een houtcv. Gasloos is zó 2012 voor ons. Echter het salderen verdwijnt op termijn en dan wordt het financiële plaatje wat minder rooskleurig voor degene die nu pas overwegen hun stroomverbruik te vergroenen.


Als je nu zonnepanelen hebt, wordt(grofweg) circa 1/3 direct verbruikt(achter de meter) en 2/3 gaat heen en weer over het netwerk dat buffert voor jou. Nu nog gratis, maar waarschijnlijk gaat dit >10 €ct kosten op termijn. Productieprijs 5 €ct voor de stroom en wellicht nog 5 €ct PVbonus, maar als je weer afneemt betaal je nu al 23 €ct als burger. Met deze halvering van de financiële opbrengst gaat de terugverdientijd weer boven de 10 jaar.


Het vaak geopperde alternatief van volledig offgrid gaan met batterijen is in Nederland een utopie; in de winter zijn er te veel dagen zonder zon. In de periode april tot oktober kan het wel, omdat we meer produceren dan dat we verbruiken per dag. Om in de winter alles te kunnen voorzien moeten we 40 Powerwall2's (15 kW) plaatsen; € 280.000,- investering...
Er zijn een aantal redenen om wel een (enkele) batterij in combinatie met zonnepanelen te plaatsen:
  • Verhoging van gebruik eigen zonne-energie achter de meter (bij ons naar ca. 80%);
  • De mogelijkheid van een backup; onze houtcv heeft ook stroom nodig voor de computer, pompen en ventilator;
  • Een lagere belasting van het elektriciteitsnet (geen eigenbelang, maar helpt tegen blackouts);
Echter een batterij is een grote aanschaf en dat verhoogt de terugverdientijd van je zonnesysteem. Het plaatje gaat vnl. over de verhoudingen tussen de verschillende getallen.


De volledige afschaffing van salderen is de beste optie om batterijen te stimuleren; bij een 'PVbonus' wordt het verschil weer te groot. Alleen bij de huidige salderingsregeling valt de TVT omenteel binnen de huidige verwachtingen van consumenten. Een aanschafsubsidie binnen het kader van de ISDE-subsidie van € 150,- per kW batterij zou dan een mooie stap zijn om de ontwikkeling en kostenreductie van batterijen te versnellen; de TVT komt dan onder de 15 jaar.

We volgen de ontwikkelingen in dit segment op de voet en misschien binnenkort een zonnesysteem met batterijen in ons pand? Suggesties altijd welkom.

dinsdag 14 november 2017

Weg uit de file of het OV? De e-bike kan prima, maar neem wel een helm.

Dit is onze conclusie na 15.000 km woon-werkverkeer wat we gemonitoord hebben in de afgelopen 27 maanden. Als je overweegt om te gaan fietsen zullen we je even bijpraten over wat je kan verwachten.

Image courtesy of Serge Bertasius Photography at FreeDigitalPhotos.net
Best zuinig. Het energieverbruik valt mee; gemiddeld minder dan 1 kWh per 100 km en dat is ca. € 0,21. Goed je lampen in huis uit doen als je weggaat en je hebt het al terugverdient.


Fiets je rot. Het beste is zoveel mogelijk met de e-bike te rijden. Je komt dan het beste in een nieuw reisritme en je leert ook de fiets en de route(s) goed kennen, wat de veiligheid bevordert als het slecht of donker weer is. Vaak wordt afgehaakt als de zomer voorbij is, maar dat hoeft niet met onze zachte winters. Er werd bij ons onderzoek 95 % van de werktijd met de e-bike gereden. Een goed regenpak is dan wel noodzakelijk.


Verwen je fiets. Plaats hem (op slot) altijd aan de lader in een drogende vorstvrije plek, zodat je de andere dag weer fris de regen in kan. Als je niet technisch (genoeg) bent, neem een cursus fietsonderhoud. Is niet alleen leuk, maar je verdubbelt je fietsrendement als je bij de fietsenmaker weg blijft. Elke 1.000 km roept het display dat hij een onderhoudsbeurt moet en dat was bij ons om de 6 weken. Vooral in de herfst slijten de remmen snel en zand in de ketting is funest. Lekker zelf bijhouden en je verdient je fiets in ruim 2 jaar terug in plaats van 4. Eens in het jaar alle bewegende delen (ketting, tandwielen, trapas en banden) laten vervangen is dan verwennerij.


Het is geen sport. Nee, je conditie wordt er niet beter van. Dan moet je op een lage ondersteuning gaan fietsen en dat doe niet als het warme avondeten op je wacht. Van de 27! versnellingen, werden alleen de 3 grootste gebruikt. Maar gedraag je dan ook niet als een wielrenner. De auto's en gewone fietsers zien je niet, verwachten je niet en dus zelf opletten of een rustigere (langere) route kiezen. En hier komt de helm goed van pas, want je bent zelf bijna nooit de oorzaak van een noodstop, zeker als je die smartphone in je fietstas houdt.


We wensen u vele veilige kilometers!

vrijdag 1 september 2017

Waterstof als energiedrager: 'is dat niet gevaarlijk?'

Sinds de social media impact van de filmopname van de explosie van de Hindenburg zeppelin in 1937 is waterstof 'not done' vanwege veiligheid. Ook kent iedereen wel het scheikundeproefje 'knalgas' maken, waarbij elektrolyse van water wordt gedemonstreerd door de belletjes in het water aan te steken. Elke keer als ik zeg dat ik de opkomst van de waterstofeconomie met interesse volg, krijg ik de vraag 'is dat niet gevaarlijk, die zeppelin, die explosie'. Het zit er blijkbaar diep in, ondanks dat het al 80 jaar geleden is.

Waarom dan toch de toenemende interesse, innovatie en investering in waterstof als energiedrager? Gewoon omdat we het goed kunnen gebruiken in de huidige energietransitie. 

 
Deze waterstofauto tankt bij een tankstation in Londen (credits ITM Power)


De productie van duurzame energie, met name elektriciteit komt nu eindelijk op gang met de grootschalige wind- en zonprojecten. Deze productie (met name windenergie) vindt veelal plaats op locaties die ver van de afnemers gelegen is en op momenten dat er weinig behoefte aan is, bijvoorbeeld s'nachts. Om deze 'onbalans' te herstellen worden op dit moment nog productiemiddelen (b.v. windmolens) stilgezet, tientallen kilometers zware elektrakabels door land en zee getrokken en ingezet op opslagmedia, zoals batterijen. 


Waterstof is een energiedrager, een klein molecuul, volumeus en het is een brug tussen elektriciteit en brandstof. Via elektrolyse maak je waterstof uit water, wat je op allerlei manieren kan toepassen in diverse kringlopen en is duurzaam als de bron van de elektriciteit duurzaam is, bijvoorbeeld zon-, wind-, waterkracht of biomassa. Dus 'overtollige' duurzame elektriciteit kan ongehinderd waterstof opleveren, is een extra inkomstenbron voor deze installaties en kan in energie(gas)centrales weer opnieuw omgezet worden in elektriciteit als er piekvraag is. 


Het waterstof kan in cilinders onder hoge druk (350 - 700 bar) getransporteerd worden (bv. in schepen, maar ook in de waterstofauto), maar het kan ook in het bestaande aardgasnet tot circa 30% worden bijgemengd, zodat je het in je fornuis kan gebruiken. Hierdoor hoeven niet alle 7 miljoen bestaande aansluitingen direct 'van het gas af'.


Bij lekkage vervliegt het waterstofgas gelijk, het is zo licht, dit in tegenstelling tot propaangas wat gaat liggen rondom de lekplaats en zo sneller tot gevaarlijke situaties kan lijden. Op circa 30.000 locaties in Nederland staat een propaantank en er is bijna nooit een calamiteit, dus veiligheid is een aandachtspunt, ook voor waterstof, maar niet in die mate dat het een beperking hoeft te zijn. 


Op dit moment wordt waterstof in personenauto's geïntroduceerd; een elektrische auto met een brandstofcel op waterstof, wat momenteel nog voor meer kilometers tussen een tankbeurt én een kortere tanktijd oplevert t.o.v. het rijden op elektronen. De meerwaarde zit niet in de personenauto's, maar in de zware transportmiddelen zoals trucks en schepen; grote zware accupakketten zijn minder handig dan een tank met waterstof, ook voor de benodigde laadinfrastructuur. 


Net als elektrisch vervoer werd ook waterstof in het begin van de vorige eeuw verdrongen door fossiele brandstoffen, zoals diesel, benzine, maar ook aardgas. Het stadsgas van vroeger was >50 % waterstof, maar werd gemaakt uit kolen. Het huidige waterstof wordt nog veelal gemaakt uit aardgas, maar op steeds meer plaatsen uit duurzame elektriciteit en zal zo bij gaan dragen aan de energietransitie in de komende decennia. 


Bij alle genoemde toepassingen zijn nog veel innovaties in de waterstofeconomie nodig om de (energie)efficiëntie van omzetting te verhogen, technieken te verbeteren en veilig gebruik mogelijk te maken.



maandag 3 juli 2017

5 jaar gebruikservaringen: SOLON zonnepanelen met SolarEdge optimizers.

Sinds 1 juli 2012 hebben op ons dak 16 zonnepanelen van SOLON SOLraise 250 Wp met ingebouwde SolarEdge Powerbox en een Solaredge omvormer; in totaal dus een 4.000 WattPiek.

De reden destijds om zonnepanelen te nemen was om een Nul op de Meter [NoM] woning te realiseren en omdat het dak van het gerenoveerde huis prima geschikt leek voor PVpanelen. Tegenwoordig kun je via allerlei kanalen direct zien wat zonnepanelen op je huis opbrengen, maar destijds was het nog puzzelen met standaard rekenregels. 

Locatie zonnepanelen.

Ons dak ligt op het zuidwesten, onder een hoek van 55°C, wat een rendement van 0,72 kWh/Wp zou gaan opleveren. Met het prijspeil van destijds voor goede PVpanelen van ruim € 2,- per Wp en een elektriciteitsprijs van € 0,24 per kWh (met een verwachte stijging van 3% per jaar) zou het het toch zeker 10 jaar gaan duren voordat we het terugverdiend zouden hebben, echter dat betekent ook 10% rendement op je vermogen (spaarrente toen nog 2,5%) en een waardevermeerdering voor je huis.

Vanwege het voorspelde lage rendement kozen we voor de Powerbox, die 20-25 % extra opbrengst beloofde en omdat je nu op paneelniveau je systeem kan volgen; dit i.t.t. tot de in serie liggende systemen met alle ellende van schaduwimpact en kapotte panelen die niet opgemerkt worden. Tegenwoordig is het praktisch standaard dat je optimizers neemt als je een goed systeem kiest, maar toen nog onbekend. 

Na de dag dat ze geplaatst werden is het enkel afwachten; leveren ze op wat ze beloven, blijven ze liggen tijdens een storm? De buren vonden het eerst nogal overheersend en het werd een richtpunt voor navigatie, maar nu liggen er op de huizen direct grenzend aan ons ook zonnepanelen en nog op vele plekken in de straat. 

Het systeem werkt sinds de aanleg prima. In het voorjaar piekt de omvormer soms boven 4.200 Watt; de optimizers versterken voornamelijk de pieken. 

PVproductie in Renkum in relatie tot standaard opbrengstverwachting.

Om achteraf te kunnen evalueren zijn we toen uitgegaan van een opbrengstcurve van 0,72 + 20% = 0,87; het verloop in het jaar komt van een site http://re.jrc.ec.europa.eu/pvgis/apps4/pvest.php met stralingsgegevens. Het lijkt dat de site sindsdien ook is verbeterd. Naast de actuele opbrengst staan in de grafiek ook de berekende jaarcurve en het maandelijkse verschil t.o.v. die curve vermeld, gecombineerd met een trendlijn. 

Wat opvalt is dat de opbrengst beter is dan verwacht; het rendement is 0,951 gemiddeld, waarbij vooral 2014 en 2015 goede jaren waren. De trendlijn laat ook een een positieve trend zien, dus van slijtage is nog niets te merken.

Voor een NoM huis zouden 16 panelen voldoende zijn om ons elektriciteitsverbruik te compenseren, echter na 5 jaar is er 19.025 kWh geproduceerd en maar 16.459 kWh verbruikt, dus een overschot van 11,5% waarbij wel blijkt dat ons verbruik jaarlijks met gemiddeld 5% is gestegen (o.a. elektrische fiets die 60 kWh/jaar verbruikt). We hadden het met 2 panelen minder ook wel gered.

Financieel gezien worden de omstandigheden wel slechter; de elektriciteitsprijzen zijn gezakt tot nog net €0,20 per kWh waardoor de terugverdientijd verlengd wordt, maar het rendement blijft op peil, zeker als de panelen zo goed blijven presteren. 

De toekomst zal uitwijzen of een small smart grid(uitbreiding met een accupakket of elektrische auto) interessant wordt. Lage of zelfs negatieve elektriciteitsprijzen en afschaffing van salderen kunnen hier toe leiden. De afwezigheid van een slimme meter lijkt nu in ons voordeel, maar wellicht is automatische in- en verkoop van onze energie op de energiebeurs nog wel interessanter. In 2017 hebben we i.i.g. de plaatsing van een slimme meter vooralsnog afgemeld. 

 

vrijdag 21 april 2017

Micro-financiering: ervaringen met Team Projectburo De Laat op KIVA.org

Recent werd de 400ste lening op KIVA toebedeeld aan ons team en zo kwam het uitgeleend bedrag op $ 10,000.00, een mijlpaal. Een mooie reden om even terug te kijken naar wat er in de 45 maanden na de start (augustus 2013) is gebeurd en wat we tegen gekomen zijn. 

Als u de onze jaarverslagen leest dan is het totale leenbedrag groter, echter we namen een periode aan het platform KIVA ZIP deel (1op1 lenen), echter dit kon niet in ons team geplaatst worden, maar het bedrag is wel na opheffing in ons budget geplaatst en op KIVA opnieuw uitgeleend.

KIVA is een platform waar je leningen kan kiezen, waar je minimaal $25.00 uitleent aan een ontvanger (borrower) tegen 0% rente. Dit gaat niet rechtstreeks, maar via een lokale partij, de Fieldpartner, die de leningen beheert. De borrower betaalt wel rente en kosten aan de Fieldpartner (tot wel 80% !), maar jij bent een garantie voor FP dat het geld terugkomt, een zgn. back-up loan. Anders zou de FP niet aan risicovolle projecten durven uitlenen. 

Maandelijks op de 17e wordt een deel van je lening terugbetaald door de FP, afhankelijk of je borrower heeft betaald én of de FP wel genoeg geld heeft om terugbetalingen te doen. KIVA heeft allerlei trucjes om de terugbetalingen te regelen en het kan dus gebeuren dat je lang na je laatste terugbetaaldatum ineens weer geld van het project krijgt, ook al was deze al beëindigd met verlies (defaulted). Tijdens de looptijd lopen de projecten vaak achter het globale betaalschema (delinquent) en verlies je bij terugbetalingen soms geld via valutaverlies (currency exchange loss) omdat KIVA in dollars beheert. 

Als je wil uitlenen heb je tientallen mogelijkheden om uit de duizenden leningen te kiezen; bijvoorbeeld op land, sector, leninglengte, risicofactor, kosten voor de borrower, activiteit en een aantal tags die aan de lening worden gegeven. Wij kijken naar eco-friendly loans met < 21% totale kosten voor de borrower om zo meer kans op terugbetaling te hebben. 

De financiële constructie gaat via PayPal, je profiel bevat het geld wat je gestort hebt en nog niet uitgeleend hebt of wat je teruggekregen hebt; vanaf $25.00 kun je een lening kiezen. Vanuit deze post kun je ook geld terugstorten naar je PayPal rekening. Zodoende ben je je geld niet kwijt, maar wordt het wel langzamer minder door valuta- en leningverliezen. 

Je kunt bij een lening ook reacties plaatsen; vooral de Amerikaanse leningen zijn 1op1 en reageren zelf terug, maar verder zijn het collega investeerder of FP die reageren op de projectpagina. De activiteit is laag te noemen, dit i.t.t. de activiteiten in de teampagina's die je zelf kan beginnen of bij aansluiten. Hier kun je je leningen aan toe schrijven en ook berichten plaatsen voor steun of opmerkingen over het lenen op KIVA. Verder kan je ook met andere leners communiceren via persoonlijke berichten. 

Nu de cijfertjes. 

 

In de figuur is te zien dat we een momentopname doen; 35% van de leningen is nog actief en 60% is reeds afgerond. Het geld van een lening die niet van start is gegaan (niet volledig gefinancierd in 30 dagen (expired) komt weer beschikbaar of wordt soms teruggestort om een aparte reden (bv. dubbel op de site gekomen (refunded)). Een nieuwe lening kan dan weer uitgezet worden.


Van de afgeronde leningen blijkt éénderde verlies te leiden, echter als je naar de dollars kijkt blijkt dit in geld maar een fractie te zijn van het leenbedrag.


Uit de figuur blijkt dat 95% van ons uitgeleende geld tot nu toe is terug gekomen en dat werd weer opnieuw uitgeleend! Zo krijg je meer impact van je geld, maar langzaamaan wordt je ingelegde geld wel minder.


Om te besluiten een overzicht van alle leningen in geld; naast de inleg is tot nu toe 65% van de leningen betaald met teruggekomen geld en dat wordt een steeds groter aandeel in de tijd natuurlijk. 

Om de impact van je investeringen te bepalen kun je kijken waarin je allemaal geïnvesteerd hebt op de 'lending statistics' pagina:




loans funded  378 of 400
countries 76 of 78
sectors 15 of 15
activities 74 of 163
fieldpartners 145 of 273

De conclusie is dat KIVA een groot platform is waar je makkelijk je eigen leningen kan zoeken en beheren; er wordt heel veel informatie gegeven. Echter achter de mooie plaatjes zit een systeem van FP's op lokaal gebied waar je geen zicht of grip hebt; er is fraude en soms verlies je geld zonder duidelijke verklaring, echter dit zijn de uitzonderingen. We nemen regelmatig contact op via e-mail om zaken te laten uitzoeken of voor verduidelijking. De reacties zijn altijd snel en duidelijk zover dat in hun zichtveld is. Dat stukje vertrouwen moet je KIVA geven, anders moet je er niet aan deelnemen. 

Actuele informatie over onze teambijdrage:  Team Projectburo De Laat on KIVA


2SPACE.NET