woensdag 26 augustus 2020

Klimaatkramp

 


Het is wel de essentie van de spagaat waarin we telkens in terecht komen: een klimaat-, energie- of milieuplan maken is gemakkelijk, echter bij de uitvoering blijft er maar enkel aspect van de originele ambitie overeind. Dat kan al gebeuren in de polder, zoals bij het Klimaatakkoord, waar 200 belangengroepen de kaasschaaf gebruikten, maar meestal gebeurd het bij de bestuurders die over de praktische uitvoering gaan. Daarom bemoei ik me eigenlijk niet de met huidige opstelling van de RESsen, want hier gaat het opnieuw plaatsvinden in de komende jaren.

Het wordt Klimaatkramp vindt ik wel mooi passen en wordt omschreven als 'de bestuurlijke verlamming die optreedt als de schrik voor de reactie van de burger groter is dan het besef van urgentie'(David van Reybrouck*). Dit ziektebeeld treedt op op het moment dat iemand bestuurlijke verantwoordelijkheid krijgt en effecten van beleidsmaatregelen langer impact hebben dan de bestuursperiode. Klimaatplannen reiken richting 2030 en zelfs 2050, dus vragen ambitieuze plannen, maar maken je als bestuurder blijkbaar erg kwetsbaar voor deze ziekte.

Burgerpanels lijken het toverwoord; de 'gewone' burgers schuiven aan bij de planvorming om draagvlak ter creëren, echter dit zijn mensen die zich moeten aanmelden en veelal geen afspiegeling vormen van de (lokale) bevolking. Via loting opgeroepen panelleden die rouleren zou (net als bij de jury in de VS) een meer gedragen en een beter compromis opleveren, maar nu zijn het vaak bezorgde of principiële burgers, de buitenste flanken van de samenleving.

Voor de bestuurders is het dan wel de taak als via een geloot burgerpanel een compromis ter accordering ligt, om zich niet alsnog te laten gijzelen door de (social media) reacties of lobby. Bestuurders zouden sowieso onder werktijd niet constant feedback moeten zoeken voor hun daden. Wij hebben hun gekozen (en we betalen ze hiervoor) om hun taken naar behoren uit te voeren, naar waarheid en geweten en ze worden na afloop van hun contractperiode geëvalueerd door middel van verkiezingen.

Vaak zie je wel dat de klimaatkramp na de bestuursperiode vrijwel direct over is; men gaat schrijven en spreken over hoe het wel had gemoeten of sluit zich aan bij een ideële organisatie. Wel treed er partiële dementie op over de gemiste kansen in de bestuursperiode, alleen het opgedane netwerk is men niet vergeten. Wie nog een medicijn weet mag het zeggen, we hebben het nodig.

* 'Burgerpanels als remedie tegen klimaatkramp', artikel in uitgave 'Nu het nog kan', eXtinction Rebellion NL, 2020, p. 183.

2SPACE.NET